Wat Is Stimmen?

Deze blog verscheen eerder (8-6-’21) op Joy2Work.com

 

Soms, in geval van stress, grijp je naar vertrouwde dingen. Dingen die de wereld weer een beetje minder chaotisch maken. Neurotypische mensen (mensen die niet op het spectrum zitten) zouden deze greep misschien uitleggen als zenuwen, of ongemak. Deze tics, deze herhaaldelijke bewegingen, worden stims genoemd.

Bron: Healthination.com

Stimmen komt van de Engelse term stimming, een begrip dat ontwikkeld is en gebruikt wordt door de autisme community. Het komt van het werkwoord ‘to stim’, oftewel stimuleren. In dit geval: zelfstimulatie. Stimmen komt meestal voor wanneer iemand overprikkeld is. Door te stimmen probeert een atypisch persoon (iemand met ASS) deze overprikkeling tegen te gaan of te verminderen. Stimmen helpt ook om informatie te verwerken. Hoe het zich uit, en hoe vaak, is natuurlijk voor iedereen anders, maar het gebeurt vaker in stressvolle situaties. In sommige gevallen kan stimmen ook gebruikt worden om pijn of andere lichamelijke ongemakken te verlichten.

Er is niet één manier van stimmen, iedereen heeft een eigen soort stim waar hij of zij zich het beste bij voelt. Je hebt de bekende stims van het flapperen met je handen of het heen en weer bewegen, maar er zijn nog veel meer stims die minder opvallend zijn, maar soms ook vaak met meer onbegrip worden bekeken. Bijvoorbeeld, het klikken met je pen, het tikken op een oppervlak met je nagels. Je hebt ook vocale stims zoals tikken met je tong of het herhalen van zinnen van een gesprekspartner.

In veel gevallen doet stimmen geen kwaad. Toch zijn er stims waar je voor op moet passen. Bijvoorbeeld te veel en te hard wrijven en krabben over je huid. Maar ook het pulken aan korstjes en je hoofd tegen iets hards aan bonzen (uit frustratie, bijvoorbeeld). Het slikken van gevaarlijke voorwerpen is zelfs een heel extreme stim.

Kun je iets tegen stimmen doen? Voorop gesteld dat stimmen niet schadelijk is, kan het wel gemanaged worden. Bijvoorbeeld in situaties en omgevingen waar het niet gepast is. Op school, bijvoorbeeld. Of als het zorgt voor sociale isolatie. Stimmen kan niet per sé worden afgeleerd, en dat zou ook niet hoeven. Wel kun je ervoor zorgen dat de persoon zo weinig mogelijk excessieve prikkels binnenkrijgt.

Hier kun je voor zorgen door de stress rondom de persoon te verminderen, bijvoorbeeld. Of om hem of haar te helpen de stress te verminderen. Bijvoorbeeld door een routine aan te leren, of een alternatief te vinden voor het stimmen. Belangrijk is dat je stimmen nooit straft. Het is een vaak onbewuste handeling, een uiting van stress of overprikkeling, en daarom nooit iemands schuld!

Een manier om stimmen te verminderen is het gebruik van voorwerpen als een stressbal. Of fidget (=friemel) toys, zoals de fidget spinner of de Rubik’s kubus. Er zijn lijsten vol fidget toys, speciaal voor mensen op het spectrum. Overigens kunnen mensen met ADHD hier ook baat bij hebben!

Ik heb zelf geen echte fidget toy. Ik heb wel enkele items (bijna) altijd bij me, voor het geval ik overprikkeld raak en iets vertrouwds wil voelen. In mijn broekzak heb ik altijd een plastic beertje, van ongeveer een decimeter. En als ik ergens moet zijn met veel prikkels draag ik altijd mijn zilveren One Ring replica aan een ketting om mijn nek, zodat ik iets heb waardoor ik niet constant met mijn handen zit te friemelen.

Stimmen is voor mensen op het spectrum een manier om tot rust en tot zichzelf te komen. En zolang ze zichzelf geen pijn doen is daar helemaal niks mis mee!

2 reacties Voeg uw reactie toe

  1. JGB schreef:

    Goed stuk Daan, leerzaam voor mij.
    Bedankt !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s