Spring naar inhoud

Chekhov’s Gun

Vorige keer hadden we het over deus ex machina. Deze keer wil ik het hebben over Chekhov’s Gun. Oftewel het pistool van Tjechov. De term komt voort uit brieven van de schrijver Anton Tjechov, bekend van toneelstukken als Oom Vanja en Een Meeuw.

Bron: Youtube.com

Tjechov schreef dat wanneer je in het eerste hoofdstuk een pistool aan de muur had hangen, het in het tweede of derde act hoofdstuk gebruikt moest worden. Als het niet afgevuurd werd, had het geen reden om op het toneel te zijn. Of: als het niet essentieel is, laat het weg. De term komt van een doodnormaal voorwerp dat later belangrijk wordt. De term Chekhov’s Gun wordt ook vaak vergeleken met foreshadowing, oftewel iets in het begin laten doorschemeren dat later belangrijk wordt. Ook wordt Chekhov’s Gun in verband gebracht met de deus ex machina, want door de pistooltechniek voorkom je dat je hoofdpersoon “opeens” met de oplossing in handen staat, zonder dat er daarvoor enige aanleiding aan vooraf ging.

Net als de deus ex machina is de Tjechov’s pistool-techniek vrij oud. Ouder dan Tjechov zelf, eigenlijk. Maar hoewel Tjechov de term gestalte gaf, werd de held Odysseus er al mee gekweld. Aan het begin schetst Homerus het huis van Odysseus, met aan de muur een hoop speren. Later gebruiken Odysseus en zijn zoon de speren om de minnaars van Odysseus’ vrouw te doden.
         Sir Arthur Conan Doyle gebruikt de pistool-techniek ook vrij veel in zijn Sherlock Holmes avonturen. Bijvoorbeeld in The Hound of the Baskervilles, waar het personage van Jack Stapleton door zowel Holmes als Watson als een stille en vriendelijke man wordt gezien. Uiteindelijk is Mr. Stapleton degene die Charles Baskerville om het leven heeft gebracht.
         In Victor Hugo’s Les Misérables schrijft het personage Éponine een briefje om te bewijzen dat ze kan schrijven. Later wordt datzelfde briefje gebruikt door Marius om Valjean van Thénardier’s bende te redden.
         In George R.R. Martin’s A Song of Ice And Fire, en in de HBO serie Game of Thrones, zitten ook enkele pistolen van Tjechov verborgen. Nou ja, verborgen. De versteende drakeneieren die Daenerys als huwelijkscadeau krijgt, bijvoorbeeld. Of Needle, het zwaard dat Arya Stark van Jon Snow krijgt om mee te trainen, en later minstens twee keer haar leven redt. 

Tjechov’s pistool is een techniek die overal terug komt. Kijk bijvoorbeeld naar de Harry Potter-boeken. Daar alleen in kun je verdwalen tussen de pistolen die J.K. Rowling heeft klaargelegd om gebruikt te worden in verdere delen.
Het tegenovergestelde van Chekhov’s Gun is trouwens de red herring. Hier wordt een voorwerp juist veel vertoond of aangehaald door personages, terwijl het eigenlijk totaal geen betekenis heeft voor de plot. Een knipoog naar de term komt trouwens terug in Star Trek: The Original Series (1966-’69), waar het personage Pavel Chekov een pistool heeft.

Advertenties

2 Comments »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: