All These Little Stars

Afgelopen weekend zag ik een College Tour aflevering waarin Twan Huys thriller-auteur Karin Slaughter interviewde. Tijdens dat gesprek ging het over schrijven. En in veel kon ik me best vinden. En daarom wil ik het daar even over hebben.

tumblr_mq3zpdp6Cx1s326sbo1_500

Bron: Tumblr.com

“Well when I write my book, and tell the tale of my adventures–all these little stars that shake out of my cloak– I must save those to use for asterisks!” – Edmond Rostand – Cyrano de Bergerac

Al vanaf het moment dat ik leerde typen, toen nog op een oude type-machine, was ik bezig met schrijven. Verhalen en gedichtjes werden regelmatig in een klapper opgeslagen. Toen was ik er nog van overtuigd dat het meesterwerken waren. Nu moet ik daar echter enorm om lachen.

Ik heb veel gedaan. Ik heb muziek gemaakt, toneel gespeeld en dat was allemaal enorm leuk, maar dat waren dingen die ik dan een seizoen lang deed, of tot wanneer er lessen waren. Schrijven heb ik eigenlijk altijd gedaan. Nog steeds. Naast dit blog heb ik nog een enorm aantal onafgemaakte -of juist nieuwe- ideeën in documenten staan. En natuurlijk probeer ik twee keer per week een blogpost online te hebben. Waar het op neerkomt is… ik kan niet ophouden met schrijven.

En dat wil ik ook niet. Het heeft iets, dat je dingen kunt opschrijven zoals jij ze wil hebben. Een stukje controle die je in het ‘echte leven’ misschien niet hebt. Het helpt ook om je gedachten te ordenen en die gedachten en gevoelens de vrije loop te laten. Soms is het een soort therapie. Andere keren is het juist enorm tegen een lege bladzijde aanhikken. Niet omdat je niets weet, of writers block hebt. Maar omdat het goed moet zijn, omdat je de juiste woorden wil vinden.

Maar hoe gaat zoiets dan in zijn werk? Natuurlijk zit er niet altijd een idee in je hoofd. Soms moet je ‘vissen’. Dat kan door nieuws te zoeken, maar ook om andere dingen te lezen. In de 19e eeuw zei Oscar Wilde al: “Good writers borrow, great writers steal.” Of was dat een uitspraak van Picasso, waarbij ‘writers’ uiteraard ‘artists’ werd? Deze quote is een voorbeeld van zichzelf, want zijn oorsprong is zoek, zo vaak is hij door mensen gebruikt. En dat is eigenlijk de essentie van schrijven.
Je kunt niet een document openen, een bladzijde omslaan met het idee ‘vandaag ga ik iets unieks schrijven’. Er is al zo veel geschreven dat dat echt heel moeilijk is. De kans is groot dat je tijdens het schrijven je favoriete schrijver probeert na te bootsen. Dit kun je terugzien in, bijvoorbeeld, beschrijvingen van landschap. Of in hoe dialogen lopen.

“There is no greater agony than bearing an untold story inside you.” – Maya Angelou

Daarnaast is het ook bijna onmogelijk om ‘unieke’ personages te bedenken. Zeker omdat je uit moet gaan van jezelf bij het bedenken van personages. Elk personage is een deel van jou. Dat moet ook, als je er niet dicht op staat zou je nooit geloofwaardige personages neer kunnen zetten. Je kunt gewoonweg niet maanden, misschien wel jarenlang, met een personage doorbrengen waar je eigenlijk niets mee hebt. Dat is niet goed voor het verhaal, maar je wordt er zelf ook niet vrolijk van.

Een ander belangrijk onderdeel van schrijven is schrappen. Het fenomeen kill your darlings, dus. Uit ervaring weet ik dat van alles dat je schrijft ongeveer een tiende overblijft. De rest mag na het teruglezen vaak meteen de prullenbak in. Niet omdat het per definitie slecht is, maar omdat het bijvoorbeeld te langdradig is, omdat het overbodig is of omdat het er anders uit is gekomen dan dat je gewild had. En dan moet het weg. Het klinkt hard, maar het is wel de enige oplossing. Anders blijf je zitten met een manuscript van 1100 bladzijden, terwijl maar 950 bladzijden er echt toe doen. Daar zit je dan met honderdvijftig pagina’s extra werk.

Maar de essentie van schrijven is je gedachten op papier krijgen. Dat hoeft niet direct klaar te zijn om te publiceren. In tegendeel zelfs. Het meeste van wat ik schrijf zal misschien wel nooit door iemand anders gelezen worden. En dat is ook goed.
Eigenlijk kun je schrijven het beste zien als het managen van honderden verschillende verhalen in je hoofd en daar een selectie van maken. En van die selectie ook weer een selectie.
Zelfs dit stukje over schrijven is inmiddels al drie keer herschreven sinds ik er zaterdag aan begon.
Kun je nagaan!

Uiteindelijk is schrijven niets meer dan orde proberen te scheppen in die wirwar van gedachten en gevoelens die andere verhalen, muziek, films of mensen bij je oproepen. En daar dan wijs uit proberen te worden.
En als je dat gelukt is, dan kun je het pas delen met anderen.

Advertenties

3 Reacties op “All These Little Stars

  1. Daarom houd ik van mijn blog. Ik heb er niet zo veel geduld voor om veel tijd te steken in dat ene meesterwerk. Geldt niet alleen voor schrijven, ook voor muziceren en tekenen. Ik schud liever iets uit de losse mouw. Meestal is het dan nog beter ook. Een blog is voor mij perfect. Daar kan ik al mijn losse uitspattingen kwijt 🙂

  2. in het NRC van dit weekend staat een interview met Maarten Biesheuvel die vindt dat hij alleen korte verhalen schrijft omdat dat het best bij hem past: “ik wil kort en bondig zijn; Dan kom je altijd uit op 6 of 12 bladzijden. Mensen lullen altijd maar een eind weg. Driehonderd bladzijden voor een verhaal is veel te lang. Kort, een goeie stijl en hier en daar een mopje, zo moet het.”

  3. Schrijven is absoluut schrappen. En de mooiste zinnen haal ik soms uit een stukje omdat het eigenlijk niet de essentie is, maar alleen een mooie zin. Dat is jammer maar uiteindelijk wil je iets overbrengen op de lezer (tenminste, ik wil dat graag). En qua herschrijven, dat doe ik dus ook. Een aantal dagen schaven aan een stukje voordat het online gaat. Heerlijk is dat proces.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s