Filosofie: Een heerlijke nieuwe wereld

Het zou wat zijn, een wereld waarin iedereen gelijkwaardig was, waar er geen oorlog was of honger. Waar iedereen werk had. Een heerlijke, nieuwe wereld.
BigBrother

Utopie
Zulke ideaalbeelden zijn haast zo oud als de mensen zelf. Want overal waar het minder gaat, is er vaak een ideaalbeeld waar alles wél mooi en goed is.
Het woord Utopie, kan twee betekenissen hebben, die recht tegenover elkaar staan: Aan de ene kant is een utopie een doel, dat het waard is om na te streven, terwijl de andere kant staan de critici, die het als een onhaalbaar ideaal zien. Zij zeggen ook dat alle, in het verleden gerealiseerde Utopiën schrikbeelden zijn geworden, zoals bijvoorbeeld het Communistisch Manifest van Karl Marx, dat in de praktijk (Communistisch Rusland) helemaal niet werkte.

Zoals ik al zei is ‘de Utopie’ al eeuwen oud, denk bijvoorbeeld aan het verhaal van Robinson Crusoe, waarin Crusoe beschrijft hoe de ideale wereld er, volgens hem,  uit zou moeten zien.
Maar ook verhalen als de Exodus, de uittocht uit Egypte in het Oude Testament en de Thora, en de reis van Columbus gaan allebei over mensen die naar een nieuwe, betere plek trekken.
Ook filosoof Plato bedacht in zijn  De Staat, een theoretische Utopie, waarin er door filosoof-koningen geregeerd wordt, het huwelijk niet bestaat en kinderen worden opgevoed in een gemeenschap van mannen en vrouwen. En waar mannen en vrouwen gelijk zijn.
V-FX-0009

Dystopie

Dat klinkt natuurlijk allemaal heel mooi, maar de waarheid is vaak anders. In de jaren vijftig verschijnen er twee boeken: Heerlijke Nieuwe Wereld van Aldous Huxley en 1984, van George Orwell.

In de laatste zie je een wereld waarin alles voor iedereen geregeld is. Prima toch, zou je denken. Maar door hoofdpersoon Winston zie je dat het helemaal niet zo perfect is. Zijn vrije geest wordt niet toegestaan in een wereld waar een grote computer iedereen in de gaten houdt en mensen niet vrij kunnen bewegen.
Ze gaan zelfs zover in het smoren van Winston’s verzet dat ze door marteling zijn lichaam en geest willen beheersen en hem zo, net als iedereen, een radertje in het grote geheel te laten zijn.

Remember, remember…
Ook in de ‘graphic novel’ V For Vendetta van Alan Moore & David Lloyd, maakt de lezer kennis met een dystopisch toekomstbeeld, waarin een corrupte regering intellectuelen, homosexuelen en mensen die zich tegen het regime verzetten, in concentratiekampen opsluit -en aan verschillende onderzoeken onderwerpt, op een haast Tweede Wereldoorlog-achtige manier. En iedereen die tegen het bewind is, is een terrorist of anarchist.

Zolang er mensen zijn, zullen er utopische toekomstdromen en theorieën bestaan. Niet alleen in boeken, maar ook in schilderkunst of op de planken.
Behalve dat je er enorm goed over kunt schrijven, getuige Orwell, Huxley en dergelijke, zie ik de Utopie eerder als een metafoor voor dat het allemaal beter kan zijn als we bepaalde dingen doen, dan als echt reëel toekomstbeeld.  Ook denk ik dat het enorm moeilijk is om de dunne lijn tussen Utopie en Dystopie te handhaven. Kijk bijvoorbeeld eens naar al het elektronische toezicht dat bijvoorbeeld ove rhel Londen verspreid is, dan komt 1984 toch aardig dichtbij!

Denk jij dat een Utopie mogelijk is? En hoe zou jouw Utopie er uit zien? Laat het weten in de comments below!

Advertenties

2 Reacties op “Filosofie: Een heerlijke nieuwe wereld

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s