Filosofie: De ‘vrijheid’ van mensen

Als je niet in een god gelooft, reïncarnatie of in een leven-na-de-dood-situatie -als je dus, om kort te gaan, nergens in gelooft… Wat moet je dan? Hoe  maak je dan het leven waard om te leven? Al eeuwen lang zoeken filosofen hier een antwoord op.existentialism_385x261 
Ik ben existentialist. Althans, ik kan me vinden in wat het existentialisme inhoudt: De mens is ‘gedoemd’ tot vrijheid. Onze keuzes, onze verantwoordelijkheid. Er is dus geen god, geen ‘eeuwige waarde’, kortom niets om je achter te verschuilen of om de schuld op af te schuiven. Dat heeft voor en nadelen. De voordelen zijn dat we als mensheid moeten nadenken bij alles wat we doen en welke gevolgen dat heeft op korte en lange termijn. Zowel privé als op groter formaat, in Europa en de rest van de wereld. Bijvoorbeeld bij het winnen van grondstoffen of het minimaliseren van de tropische regenwouden.

Het existentialistisch mensbeeld werd in de 19e eeuw ontwikkeld door filosoof Kierkegaard (1813-1855), en bestaat eigenlijk uit het opbouwen van een bestaan zonder god en zonder (vooraf bepaalde of voorgeschreven) zingeving. Door het gebruiken van die vrijheid binnen bovengenoemde omstandigheden is het mogelijk een eigen leefwijze te creëren en op die manier het leven zin te geven.

Een eeuw later benadrukt Sartre (1905-1980) dat de vrijheid niet alleen maar blijheid is. Omdat de mens door zijn vrijheid keuzes kan maken die niet altijd even goed uitpakken, betekent niet dat mensen van die keuzes kunnen weglopen. Dat zou ‘kwade trouw’ aan de mensheid zijn, volgens Sartre. In die zin is de mens dus ‘gedoemd’ tot vrijheid.
Hoewel gedoemd ietwat onheilspellend klinkt, betekent het gewoon dat je je verantwoordelijkheid moet nemen voor je eigen daden en er niet voor moet weglopen.

Wat het existentialisme voor mij betekent? Een manier om objectief naar dingen te kijken. Bijvoorbeeld de ban op religieuze partijen in de politiek. In Egypte zijn ze daar nu mee bezig, nadat de ban aangevraagd was door meer dan 400 politieke, economische en sociale instituten (BRON).
Dat lijkt me in Nederland ook een prima idee. Weg met de SGP, CDA en ChristenUnie. Zo is er ruimte voor de rede, het verstand, zonder dat er ellenlange gesprekken aan te pas moeten komen of euthanasie nu wel of niet mag van god. Met godsdienst uit het politieke stelsel is er ook minder plaats voor types als Wilders, want godsdienst zou dan alleen worden bekeken als iets dat het ook is: een manier voor mensen om te leven. Om steun in te vinden, blijdschap of troost. Maar niet iets dat ook maar iets met politiek te maken zou moeten hebben.

Tot zover dit mini-college (HAHA) over filosofie en het existentialisme in het bijzonder. Waar heb jij het meeste baat bij? Religie? Filosofie? Wetenschap? Laat het weten in de comments below!

Afterthought: Nu ik dit geschreven heb, gaat er verder nog maar één gedachte door mijn hoofd: Toch enorm geinig dat ik nu iets met die lessen filosofie van de middelbare school kan doen!

Advertenties

Een Reactie op “Filosofie: De ‘vrijheid’ van mensen

  1. Ik vind het grappig dat het existentialisme de zin van het leven ontneemt, maar tegelijkertijd weer nieuwe zin geeft. Want voor mij is de zin van het leven: die een stukje beter achterlaten. Door te zorgen dat niet alle regenwouden worden gekapt, en dergelijke. Niet dat ik denk dat ik daar in mijn eentje voor kan zorgen natuurlijk. Maar ik kan wel een steentje bijdragen!

    Je laatste vraag is interessant, want ik heb met alledrie wel wat. Ja, zelfs religie, al ben ik wetenschapper en geloof ik niet in een God. De katholieke kerk staat de laatste jaren vooral in een negatief daglicht maar je kan er in feite veel positieve dingen vandaan halen 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s